Η συμφυτική θυλακίτιδα αποτελεί μια χρόνια, ιδιοπαθή ή δευτεροπαθή παθολογία της γληνοβραχιόνιας άρθρωσης, που χαρακτηρίζεται από:
- Σταδιακή αύξηση έντονου πόνου
- Σημαντικό περιορισμό του παθητικού και ενεργητικού εύρους κίνησης
- Ίνωση, πάχυνση και συμφύσεις της αρθρικής κάψας
Παθογένεια – Μηχανισμός
Η συμφυτική θυλακίτιδα οφείλεται σε χρόνια φλεγμονώδη αντίδραση του αρθρικού θυλάκου και του αρθρικού υμένα, με τελικό αποτέλεσμα:
- Πάχυνση της κάψας (ιδίως στον κατώτερο και πρόσθιο θύλακο)
- Δημιουργία ινώδους ιστού και συμφύσεων
- Ελάττωση της ενδοαρθρικής ελαστικότητας
- Μείωση της αρθρικής κοιλότητας
Αιτιολογία – Κατηγορίες
Η νόσος ταξινομείται σε:
- Πρωτοπαθή (Ιδιοπαθή) Μορφή
– Δεν εντοπίζεται σαφές αίτιο
– Εμφανίζεται συνήθως σε άτομα 40–60 ετών
– Συσχέτιση με μεταβολικά νοσήματα:
- Σακχαρώδης Διαβήτης (τύπου Ι & ΙΙ)
- Υποθυρεοειδισμός
- Νόσος του Dupuytren
- Καρδιοπάθειες ή παχυσαρκία
- Δευτεροπαθή Μορφή
– Μετά από:
- Τραυματισμούς ή επεμβάσεις στον ώμο
- Ακινητοποίηση (π.χ. μετά από κάταγμα ή ρήξη τενόντων)
- Χειρουργεία μαστού ή αυχενικής μοίρας
Στάδια Νόσου (Κλινική Εξέλιξη)
Η νόσος εξελίσσεται σε τρεις φάσεις, διάρκειας έως και 24 μηνών:
- Φάση Πόνου (Freezing phase) – 2–6 μήνες
- Προοδευτικά αυξανόμενος πόνος, ιδιαίτερα νυχτερινός
- Αρχή δυσκαμψίας
- Φάση Δυσκαμψίας (Frozen phase) – 4–12 μήνες
- Μείωση πόνου, αλλά σημαντικός περιορισμός κινήσεων
- Περιορισμός κυρίως σε έξω στροφή, απαγωγή και έκταση
- Φάση Ύφεσης / Αποκατάστασης (Thawing phase) – 6–24 μήνες
- Σταδιακή βελτίωση της κινητικότητας
- Σε κάποιες περιπτώσεις δεν επιτυγχάνεται πλήρης αποκατάσταση χωρίς παρέμβαση
Διάγνωση
Βασίζεται σε:
- Κλινική εξέταση: Μείωση παθητικής και ενεργητικής κίνησης (ιδιαίτερα έξω στροφής και απαγωγής)
- Ιστορικό: Έντονος πόνος κατά τη νύχτα, χωρίς σαφή τραυματικό μηχανισμό
- Απεικόνιση:
- Ακτινογραφία: για αποκλεισμό οστικών παθήσεων (π.χ. αρθρίτιδα)
- MRI ή MRA: αναδεικνύει πάχυνση του κάτω θυλάκου, συμφύσεις και φλεγμονή
Θεραπεία
Συντηρητική Αντιμετώπιση:
- Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ)
- Φυσικοθεραπεία:
- Παθητικές διατάσεις
- Ενίσχυση των σταθεροποιών μυών του ώμου
- Τοπικές ενδαρθρικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών
Αποφυγή βίαιων διατάσεων σε οξέα στάδια – μπορεί να επιδεινώσουν τη συμφυτική διεργασία.
Χειρουργική ή Επεμβατική Αντιμετώπιση
Ενδείκνυται σε ανθεκτικές περιπτώσεις με παρατεταμένη δυσκαμψία (>6 μήνες), που δεν ανταποκρίνονται σε φυσικοθεραπεία.
- Διάταση υπό αναισθησία (Manipulation Under Anesthesia – MUA):
– Ολοκληρωμένη διάταση των συμφύσεων υπό γενική αναισθησία
- Αρθροσκοπική Διατομή της Γληνοβραχιόνιας Κάψας (Arthroscopic Capsular Release):
– Ενδείκνυται σε χρόνια συμφυτική θυλακίτιδα
– Διενεργείται μέσω αρθροσκόπησης
– Πραγματοποιείται εκλεκτική διατομή των ινωδών συμφύσεων κυρίως σε:
- Πρόσθιο θύλακο
- Κατώτερη γληνοβραχιόνια κάψα
– Δυνατότητα πλήρους αποκατάστασης κινητικότητας
Πρόγνωση – Αποκατάσταση
- Οι περισσότερες περιπτώσεις αποκαθίστανται πλήρως μέσα σε 12–24 μήνες
- Ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής, στοχευμένης φυσικοθεραπείας και —όταν ενδείκνυται— αρθροσκοπικής παρέμβασης, προσφέρει άριστα λειτουργικά αποτελέσματα
- Σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη η αποκατάσταση μπορεί να είναι πιο παρατεταμένη και σε συνεργασία με διαβητολόγο.
Σημείωση: Η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση συμβάλλουν στη βελτιστοποίηση της λειτουργικότητας και στην αποφυγή χρόνιας δυσκαμψίας.
