Τι είναι η Σπονδυλοδεσία;
Η σπονδυλοδεσία είναι μία χειρουργική επέμβαση που πραγματοποιείται για να σταθεροποιηθεί η σπονδυλική στήλη, όταν υπάρχει αστάθεια, εκφύλιση ή παραμόρφωση.
Περιλαμβάνει τη μόνιμη “σύνδεση” δύο ή περισσότερων σπονδύλων μεταξύ τους, με τη χρήση μεταλλικών υλικών (βίδες, ράβδοι, πλάκες) και, όπου απαιτείται, οστικού μοσχεύματος. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται:
- Μείωση ή εξάλειψη του πόνου
- Αποκατάσταση της σταθερότητας
- Πρόληψη περαιτέρω νευρολογικής βλάβης
Η επέμβαση εφαρμόζεται είτε στη μέση (οσφυϊκή μοίρα) είτε στον αυχένα (αυχενική μοίρα) της σπονδυλικής στήλης, ανάλογα με την πάθηση.
Πότε Ενδείκνυται η Σπονδυλοδεσία;
Η σπονδυλοδεσία δεν είναι επέμβαση πρώτης γραμμής. Επιλέγεται όταν η συντηρητική θεραπεία αποτύχει και υπάρχουν σοβαρά ή προοδευτικά συμπτώματα.
Ενδείξεις για σπονδυλοδεσία:
Στη μέση:
- Εκφυλιστική σπονδυλολίσθηση (ολίσθηση σπονδύλου)
- Σπονδυλική αστάθεια / μηχανικός πόνος
- Εκφυλιστική δισκοπάθεια με χρόνιο πόνο
- Σπονδυλικό κάταγμα
- Σπονδυλοαρθροπάθεια
- Υποτροπιάζουσα ή σύνθετη δισκοκήλη
- Σπονδυλική στένωση με αστάθεια
Στον αυχένα:
- Αυχενική μυελοπάθεια (συμπίεση νωτιαίου μυελού)
- Πολυεπίπεδη δισκοπάθεια / εκφυλιστικές αλλοιώσεις
- Αστάθεια μετά από τραύμα
- Σπονδυλολίσθηση αυχενικών σπονδύλων
- Υποτροπιάζουσα δισκοκήλη αυχενικής μοίρας
Πώς Γίνεται η Επέμβαση;
Η σπονδυλοδεσία πραγματοποιείται με γενική αναισθησία, μέσω πρόσθιας, οπίσθιας ή συνδυασμένης προσπέλασης. Ανάλογα με την περίπτωση, γίνεται:
- Αποσυμπίεση των νεύρων (π.χ. δισκεκτομή, λαμινεκτομή)
- Τοποθέτηση υλικών σπονδυλοδεσίας (βίδες, ράβδοι, κλωβοί)
- Εμφύτευση οστικού μοσχεύματος (αυτομόσχευμα ή τεχνητό)
Σήμερα, όλο και περισσότερες επεμβάσεις πραγματοποιούνται με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MIS) και πλοήγηση/ρομποτική, μειώνοντας τον μετεγχειρητικό πόνο και τον χρόνο ανάρρωσης.
Πλεονεκτήματα
- Αντιμετώπιση έντονου και χρόνιου πόνου
- Αποκατάσταση σταθερότητας της σπονδυλικής στήλης
- Πρόληψη νευρολογικής επιδείνωσης
- Βελτίωση κινητικότητας και ποιότητας ζωής
- Μακροχρόνια σταθερά αποτελέσματα
Μετεγχειρητική Πορεία
Η ανάρρωση εξαρτάται από το είδος της σπονδυλοδεσίας και την αρχική πάθηση. Γενικά περιλαμβάνει:
- Νοσηλεία 2–5 ημερών
- Πρώτη κινητοποίηση από την 1η μετεγχειρητική ημέρα
- Χρήση ζώνης ή αυχενικού κολάρου όπου χρειάζεται
- Φαρμακευτική αγωγή για πόνο
- Σταδιακή επιστροφή σε καθημερινές δραστηριότητες σε 4–8 εβδομάδες
- Έναρξη φυσικοθεραπείας όπου ενδείκνυται
Πρόγνωση
Η σπονδυλοδεσία έχει πολύ καλά αποτελέσματα, ειδικά σε ασθενείς με σοβαρή αστάθεια, πόνο ή νευρολογικά συμπτώματα. Η επιτυχία της εξαρτάται από:
- Τη σωστή ένδειξη
- Την εμπειρία του χειρουργού
- Την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς
- Την συνέπεια στο πρωτόκολλο της αποκατάστασης
Η πλειονότητα των ασθενών επιστρέφει σε λειτουργική καθημερινότητα χωρίς πόνο και χωρίς περιορισμούς.
Συχνές Ερωτήσεις για τη Σπονδυλοδεσία Μέσης & Αυχένα
Η ίδια η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία και δεν προκαλεί πόνο. Μετά το χειρουργείο, ενδέχεται να υπάρχει ήπιος έως μέτριος πόνος, που αντιμετωπίζεται πλήρως με παυσίπονα. Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν προοδευτική ανακούφιση από τον χρόνιο πόνο που τους οδήγησε στο χειρουργείο.
Η διάρκεια της παραμονής στο νοσοκομείο εξαρτάται από το είδος και την έκταση της επέμβασης, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις κυμαίνεται μεταξύ 2 και 5 ημερών. Σε απλές περιπτώσεις ή ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, μπορεί να είναι και μικρότερη.
Η κινητοποίηση αρχίζει συνήθως την ίδια ή την επόμενη ημέρα. Ο ασθενής ενθαρρύνεται να σηκωθεί και να περπατήσει νωρίς, πάντα υπό καθοδήγηση. Η πρώιμη κινητοποίηση βοηθά σημαντικά στην αποκατάσταση και στην αποφυγή επιπλοκών.
Ανάλογα με την προσπέλαση και την περιοχή (μέση ή αυχένα), μπορεί να συστηθεί:
- Αυχενικό κολάρο για 2–4 εβδομάδες
- Ζώνη οσφυική για στήριξη στη μέση για 4–6 εβδομάδες
Η χρήση τους είναι συμπληρωματική και δεν είναι απαραίτητη σε όλες τις περιπτώσεις.
- Καθιστική εργασία (γραφείο): 3–4 εβδομάδες
- Ελαφριά χειρωνακτική: 6–8 εβδομάδες
- Βαριά χειρωνακτική ή οδήγηση μεγάλων οχημάτων: 2–3 μήνες
Η πλήρης επιστροφή εξαρτάται από τη φύση της δουλειάς και την πορεία αποκατάστασης.
Ναι. Η φυσικοθεραπεία ξεκινά μετά την αρχική φάση επούλωσης και βοηθά:
- Στην ενδυνάμωση των μυών της σπονδυλικής στήλης
- Στην αποκατάσταση της λειτουργικότητας
- Στην εκπαίδευση σε εργονομικές στάσεις και κινήσεις
Η σπονδυλοδεσία είναι ασφαλής επέμβαση όταν γίνεται από εξειδικευμένο χειρουργό. Ωστόσο, όπως κάθε χειρουργείο, ενέχει ορισμένους κινδύνους:
- Λοίμωξη
- Θρόμβωση κάτω άκρων
- Αιμάτωμα
- Μη τέλεια πόρωση (ψευδάρθρωση)
- Νευρολογικές επιπλοκές (σπάνια)
Η έγκαιρη διάγνωση και σωστή τεχνική μειώνουν στο ελάχιστο τις πιθανότητες εμφάνισης αυτών.
Η πλήρης πόρωση (δηλαδή η “ένωση” των σπονδύλων) συνήθως ολοκληρώνεται μέσα σε 3–6 μήνες. Τα αποτελέσματα της επέμβασης σε ό,τι αφορά τον πόνο και τη σταθερότητα είναι εμφανή ήδη από τις πρώτες εβδομάδες.
Ναι, μετά την πλήρη αποκατάσταση και με σωστή καθοδήγηση. Πολλοί ασθενείς επανέρχονται σε ελαφριές δραστηριότητες (π.χ. περπάτημα, κολύμβηση, στατικό ποδήλατο). Οι δυναμικές ή καταπονητικές ασκήσεις (π.χ. βάρη, τρέξιμο, ομαδικά σπορ) μπορεί να απαιτήσουν περισσότερο χρόνο ή τροποποίηση.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η επέμβαση έχει μακροχρόνια και σταθερά αποτελέσματα. Ωστόσο, σε ένα μικρό ποσοστό ασθενών ενδέχεται να εμφανιστεί:
- Εκφύλιση στα παρακείμενα τμήματα (adjacent segment disease)
- Ψευδάρθρωση (αποτυχία πόρωσης)
- Ανάγκη αναθεώρησης (revision)
Η πρόληψη περιλαμβάνει σωστή επιλογή του χειρουργείου και συμμόρφωση με τις μετεγχειρητικές οδηγίες.
