Τι είναι η Πελματιαία Απονευρωσίτιδα;

Η πελματιαία απονευρωσίτιδα αποτελεί τη συχνότερη αιτία πόνου στην πτέρνα και αφορά φλεγμονώδη ή/και εκφυλιστική βλάβη της πελματιαίας απονεύρωσης — του παχέος συνδετικού ιστού που εκτείνεται από το φύμα της πτέρνας έως τις κεφαλές των μεταταρσίων. Προκαλείται από υπερφόρτιση, χρόνια καταπόνηση ή μικροτραυματισμούς και εκδηλώνεται με έντονο πόνο στην έσω πτέρνα, ιδίως κατά τα πρώτα βήματα μετά την ανάπαυση.

Παθογένεια

Η παθοφυσιολογία περιλαμβάνει:

• Μικρορήξεις και εκφυλιστικές αλλοιώσεις στην έκφυση της πελματιαίας απονεύρωσης από το φύμα της πτέρνας
• Φλεγμονώδη αντίδραση στα αρχικά στάδια (ιδίως σε υπερφόρτιση)
• Σε χρόνια φάση, ινώδης εκφύλιση χωρίς ενεργή φλεγμονή
• Συχνά συνυπάρχει άκανθα πτέρνας (calcaneal spur), ως αντίδραση στην χρόνια τάση

 

Παράγοντες Κινδύνου

• Υπερβολική βάδιση ή ορθοστασία
• Μακροχρόνιο τρέξιμο, ειδικά σε σκληρές επιφάνειες
• Παχυσαρκία (αυξημένη φόρτιση πέλματος)
• Κοιλοποδία ή πλατυποδία (μη φυσιολογική κατανομή φορτίων)
• Ακατάλληλα υποδήματα (χωρίς στήριξη καμάρας)
• Μυϊκή δυσκαμψία γαστροκνημίας – αχίλλειου τένοντα
• Συστηματικά νοσήματα (π.χ. σπονδυλοαρθρίτιδες)

 

Κλινική Εικόνα

• Πόνος στην έσω πτέρνα, χαρακτηριστικά:
  • Έντονος στα πρώτα βήματα μετά τον ύπνο ή την ανάπαυση
  • Υποχωρεί με κινητοποίηση, επιτείνεται με παρατεταμένη φόρτιση
• Ευαισθησία στην πίεση στο πρόσθιο έσω τμήμα της πτέρνας
• Σύσπαση της πελματιαίας απονεύρωσης κατά τη ραχιαία κάμψη των δακτύλων
• Σε χρόνιες περιπτώσεις: ελαφρό οίδημα, αντισταθμιστική βάδιση, συνοδός αχίλλειος πόνος

 

Διάγνωση

Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική, με επιβεβαιωτικό έλεγχο:

1. Κλινική Εκτίμηση
   • Εντοπισμένος πόνος στην έκφυση της απονεύρωσης
   • Δοκιμή Windlass (ένταση πόνου κατά την κάμψη των δακτύλων)
2. Απεικονιστικός Έλεγχος
   • Απλή ακτινογραφία πτέρνας: μπορεί να δείξει άκανθα
   • Μαγνητική τομογραφία (MRI) ή υπερηχογράφημα: πάχυνση απονεύρωσης, οίδημα, εκφύλιση

 

Θεραπεία

➤ Συντηρητική Αντιμετώπιση (90–95% των περιπτώσεων)

• Ανάπαυση – περιορισμός δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν
• ΜΣΑΦ (Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη) και παγοθεραπεία
• Διατάσεις αχίλλειου – γαστροκνημίας και πελματιαίας απονεύρωσης
• Φυσικοθεραπεία: τεχνικές κινητοποίησης, υπέρηχοι, laser, TENS
• Υποπτέρνια σιλικόνης, πάτοι στήριξης ποδικής καμάρας
• Νυχτερινοί νάρθηκες (night splints) για διατήρηση διάτασης
• Έγχυση κορτικοστεροειδούς σε ανθεκτικές περιπτώσεις

➤ Προχωρημένες Παρεμβάσεις

• Shockwave Therapy (ESWT): εξωσωματικά κρουστικά κύματα
• Προλοθεραπεία, PRP (αιμοπεταλιακά συμπυκνώματα)
• Χειρουργική παρέμβαση (σε <5% των περιπτώσεων): διατομή απονεύρωσης

 

Αποκατάσταση & Πρόγνωση

• Η βελτίωση είναι σταδιακή, εντός 6–12 εβδομάδων
• Πλήρης υποχώρηση σε 3–6 μήνες στη συντριπτική πλειοψηφία
• Υποτροπή αν δεν αντιμετωπιστούν οι μηχανικοί παράγοντες (π.χ. ακατάλληλα υποδήματα, βιομηχανικές ανισορροπίες)
• Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται μόνο σε ανθεκτικές, χρονίζουσες περιπτώσεις

📆 Για εξατομικευμένη εκτίμηση, διάγνωση και θεραπευτικό πλάνο για πόνο στην πτέρνα ή πελματιαία απονευρωσίτιδα, προγραμματίστε ραντεβού