Τι είναι η Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου;
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι μια χειρουργική επέμβαση κατά την οποία αντικαθίσταται πλήρως η κατεστραμμένη άρθρωση του ισχίου με τεχνητά εμφυτεύματα (πρόθεση). Αποτελεί την πλέον αποτελεσματική και καθιερωμένη λύση για ασθενείς με προχωρημένη φθορά της άρθρωσης, που συνοδεύεται από έντονο πόνο και σημαντικό περιορισμό της κινητικότητας.
Η επέμβαση στοχεύει στην ανακούφιση από τον χρόνιο πόνο, τη βελτίωση της κινητικότητας και την αποκατάσταση της λειτουργικότητας του ισχίου.
Ενδείξεις
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου προτείνεται σε ασθενείς που:
- Υποφέρουν από έντονο και χρόνιο πόνο στην άρθρωση του ισχίου
- Παρουσιάζουν σημαντικό περιορισμό κινήσεων και δυσκολία σε βασικές καθημερινές δραστηριότητες, όπως βάδιση, ανέβασμα σκάλας ή κάθισμα
- Δεν ανταποκρίνονται πλέον σε συντηρητικά μέτρα όπως φαρμακευτική αγωγή ή φυσικοθεραπεία
- Έχουν ένδειξη από απεικονιστικό έλεγχο για εκτεταμένη καταστροφή της άρθρωσης
Χειρουργική Τεχνική
Η επέμβαση πραγματοποιείται με γενική ή περιοχική αναισθησία και περιλαμβάνει:
- Αφαίρεση της φθαρμένης μηριαίας κεφαλής και της κοτύλης
- Προετοιμασία των οστικών επιφανειών ώστε να δεχθούν τα εμφυτεύματα
- Τοποθέτηση τεχνητής κοτύλης (συνήθως από πολυαιθυλένιο, κεραμικό ή μέταλλο)
- Τοποθέτηση μηριαίου στελέχους με κεφαλή από μέταλλο ή κεραμικό υλικό
Η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί με κλασική προσπέλαση ή με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους (minimally invasive surgery), μειώνοντας την απώλεια αίματος και επιταχύνοντας την αποκατάσταση.
Τύποι Εμφυτευμάτων
Τα υλικά των προθέσεων είναι υψηλής αντοχής και βιοσυμβατότητας:
- Μηριαίο στέλεχος: Τιτάνιο ή ανοξείδωτο ατσάλι
- Κεφαλή: Κεραμική ή μεταλλική
- Κοτύλη: Πολυαιθυλένιο, κεραμικό ή μεταλλικό ένθετο
Η σταθεροποίηση μπορεί να είναι:
- Με τσιμέντο (κυρίως σε ηλικιωμένους ασθενείς με χαμηλή οστική ποιότητα)
- Χωρίς τσιμέντο (press-fit), όπου το εμφύτευμα ενσωματώνεται στο οστό
Μετεγχειρητική Αποκατάσταση
- Ο ασθενής σηκώνεται εντός 24 ωρών από την επέμβαση
- Νοσηλεία 2–4 ημέρες κατά μέσο όρο
- Ακολουθεί φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση με στόχο τη σταδιακή ενδυνάμωση και επαναφορά κινητικότητας
- Η πλήρης λειτουργική αποκατάσταση επιτυγχάνεται σε 6–12 εβδομάδες, ανάλογα με την ηλικία, τη φυσική κατάσταση και την προεγχειρητική λειτουργικότητα
Πρόγνωση
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου προσφέρει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας (άνω του 90%):
- Μόνιμη ανακούφιση από τον πόνο
- Αποκατάσταση της ανεξαρτησίας και της ποιότητας ζωής
- Μεγάλη διάρκεια ζωής της πρόθεσης – τα σύγχρονα εμφυτεύματα διαρκούν πάνω από 20 χρόνια σε πολλές περιπτώσεις
Η σωστή προεγχειρητική αξιολόγηση, η εμπειρία του χειρουργού και η συνέπεια στη μετεγχειρητική αποκατάσταση είναι καθοριστικοί παράγοντες για το τελικό αποτέλεσμα.
Συχνές Ερωτήσεις για την Ολική Αρθροπλαστική Ισχίου
Κατά τη διάρκεια του χειρουργείου δεν υπάρχει πόνος, καθώς εφαρμόζεται γενική ή περιοχική αναισθησία. Μετά την επέμβαση, ο πόνος ελέγχεται αποτελεσματικά με σύγχρονα αναλγητικά πρωτόκολλα. Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν άμεση ανακούφιση από τον προεγχειρητικό πόνο του ισχίου.
Η βάδιση ξεκινά εντός 24 ωρών από την επέμβαση, υπό την επίβλεψη φυσικοθεραπευτή. Στις πρώτες ημέρες χρησιμοποιούνται βακτηρίες (πατερίτσες) ή πι, ενώ η σταδιακή ανεξαρτησία επιτυγχάνεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Η παραμονή στο νοσοκομείο είναι συνήθως 2 έως 4 ημέρες, ανάλογα με τη γενική κατάσταση του ασθενούς και την πορεία της μετεγχειρητικής ανάρρωσης.
Η επιστροφή στην οδήγηση είναι δυνατή περίπου 4–6 εβδομάδες μετά την επέμβαση, εφόσον ο ασθενής έχει πλήρη έλεγχο του ποδιού και δεν λαμβάνει πλέον αναλγητικά που επηρεάζουν την ταχύτητα των αντανακλαστικών.
Τα σύγχρονα υλικά έχουν μεγάλη αντοχή και οι περισσότερες προθέσεις διαρκούν πάνω από 20-25 χρόνια, ιδιαίτερα όταν η χειρουργική τεχνική είναι σωστή και τηρούνται οι μετεγχειρητικές οδηγίες.
Όχι. Αν και η αρθροπλαστική εφαρμόζεται συχνότερα σε άτομα άνω των 60 ετών, ηλικία δεν αποτελεί αντένδειξη. Ασθενείς και νεότερης ηλικίας υποβάλλονται με επιτυχία σε αρθροπλαστική, όταν υπάρχει σοβαρή αναπηρία και εξάντληση των άλλων επιλογών.
Η επέμβαση έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχίας στην εξάλειψη του πόνου. Σε ελάχιστες περιπτώσεις, ήπια ενόχληση μπορεί να εμφανιστεί, ιδίως σε περιόδους έντονης δραστηριότητας, χωρίς να σχετίζεται απαραίτητα με τη λειτουργία της πρόθεσης.
Ναι, αλλά με σταδιακή επάνοδο, κατάλληλη προθέρμανση και καθοδήγηση. Συνιστώνται δραστηριότητες χαμηλής καταπόνησης, όπως περπάτημα, ποδήλατο, κολύμβηση, γιόγκα. Αποφεύγονται αθλήματα επαφής ή υψηλών φορτίσεων, που ενδέχεται να επιβαρύνουν την πρόθεση.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχει ήπια διαφορά μήκους (συνήθως κάτω του 1 cm), που συνήθως δεν προκαλεί λειτουργικά προβλήματα. Αν χρειαστεί, μπορεί να διορθωθεί με ειδικό πάτο υποδήματος.
Προγραμματίζονται τακτικές επανεξετάσεις στους πρώτους μήνες, και στη συνέχεια μία φορά ετησίως ή ανά διετία, ώστε να παρακολουθείται η καλή λειτουργία της πρόθεσης και να εντοπίζονται έγκαιρα τυχόν αλλοιώσεις.
