(Αυχενική και Οσφυϊκή Δισκοπάθεια)
Τι είναι η Δισκοπάθεια;
Ο όρος δισκοπάθεια αναφέρεται σε παθολογικές αλλοιώσεις των μεσοσπονδυλίων δίσκων, οι οποίες μπορεί να εκδηλωθούν είτε στον αυχένα (αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης – ΑΜΣΣ) είτε στη μέση (οσφυϊκή μοίρα – ΟΜΣΣ).
Οι δίσκοι αυτοί λειτουργούν ως «αμορτισέρ» μεταξύ των σπονδύλων, απορροφώντας μηχανικά φορτία και επιτρέποντας την ευλυγισία της σπονδυλικής στήλης.
Η εκφύλισή τους ή η πρόπτωσή τους μπορεί να προκαλέσει μηχανική πίεση στα παρακείμενα νευρικά στοιχεία και φλεγμονώδη αντίδραση, οδηγώντας σε πόνο, νευρολογικά συμπτώματα και λειτουργική δυσχέρεια.
Τύποι Δισκοπάθειας
- Πρόπτωση/Προεκβολή Δίσκου (Disc Bulge/Protrusion): Εκφύλιση και διόγκωση του δίσκου χωρίς ρήξη του ινώδους δακτυλίου.
- Κήλη Μεσοσπονδυλίου Δίσκου (Disc Herniation): Ρήξη του ινώδους δακτυλίου με μετατόπιση του πηκτοειδούς πυρήνα προς το νωτιαίο κανάλι.
- Εκφυλιστική Δισκοπάθεια (Degenerative Disc Disease): Σταδιακή αφυδάτωση και λέπτυνση του δίσκου με συνοδό σπονδυλική αστάθεια ή σπονδύλωση.
- Στένωση Σπονδυλικού Σωλήνα (Spinal Stenosis): Σύνθετο αποτέλεσμα εκφυλιστικών αλλοιώσεων, που περιλαμβάνουν υπερτροφία αρθρώσεων, οστεόφυτα και πάχυνση συνδέσμων.
Παθογένεια
- Αυχενική Μοίρα: Η εκφύλιση δίσκου C5–C6 ή C6–C7 προκαλεί αυχεναλγία, κεφαλαλγία αυχενικής αιτιολογίας και πιθανή ριζοπάθεια στα άνω άκρα.
- Οσφυϊκή Μοίρα: Η κήλη σε επίπεδα όπως L4–L5 ή L5–S1 προκαλεί οσφυαλγία, ισχιαλγία και νευρολογικές διαταραχές κάτω άκρων.
Η πίεση επί των νευρικών ριζών ή και του νωτιαίου μυελού (π.χ. σε αυχενική μυελοπάθεια) οδηγεί σε κινητικά και αισθητικά ελλείμματα, ενώ η χρόνια μηχανική επιβάρυνση ευνοεί τον περαιτέρω εκφυλισμό.
Παράγοντες Κινδύνου
- Ηλικία > 40 ετών
- Καθιστική εργασία ή επαναλαμβανόμενη καταπόνηση της σπονδυλικής στήλης
- Κληρονομική προδιάθεση σε εκφυλιστικές νόσους
- Κάπνισμα (μειωμένη αγγείωση του μεσοσπονδύλιου δίσκου)
- Παχυσαρκία και μειωμένη μυϊκή υποστήριξη κορμού
- Προηγούμενα τραύματα ή μικροκακώσεις σπονδυλικής στήλης
- Κακή εργονομία και στάση σώματος
Κλινική Εικόνα
Αυχενική Δισκοπάθεια
• Αυχενικός πόνος, ενίοτε με αντανάκλαση στον ώμο ή άνω άκρο
• Αιμωδίες, αδυναμία ή παραισθησίες δερμοτομιακής κατανομής
• Ζάλη, πονοκέφαλος, ή διαταραχές ισορροπίας (σε αυχενική αστάθεια)
• Περιορισμός κινητικότητας αυχένα
Οσφυϊκή Δισκοπάθεια
• Οσφυαλγία, ισχιαλγία ή πόνος κατά μήκος του κάτω άκρου
• Πόνος που επιδεινώνεται με κάμψη/ανύψωση/παρατεταμένη ορθοστασία
• Αιμωδίες/αδυναμία σε πόδι ή δάκτυλα (ριζιτική συμπτωματολογία)
Διάγνωση
- Κλινική Εκτίμηση
Λεπτομερής νευρολογική εξέταση: αντανακλαστικά, κινητικότητα, αισθητικότητα
• Έλεγχος ειδικών σημείων (π.χ. Spurling, Lasègue)
• Ανάλυση κινητικής λειτουργίας και προτύπου στάσης - Απεικονιστικός Έλεγχος
Μαγνητική Τομογραφία (MRI): αποκαλύπτει δισκοκήλες, ριζική πίεση, στένωση, μυελοπάθεια
• Αξονική Τομογραφία (CT): Πολύτιμο απεικόνιση σε οστικές αλλοιώσεις ή μετεγχειρητικά
• Ακτινογραφία: Ανάδειξη σπονδυλολίσθησης, απώλειας ύψους δίσκου, οστεοφυτών
• Ηλεκτρομυογράφημα (EMG): Εκτίμηση νευρικής αγωγιμότητας σε ριζοπάθεια
Θεραπεία
➤ Συντηρητική Αντιμετώπιση
- Ανάπαυση (βραχυπρόθεσμα), αποφυγή επιβαρυντικών κινήσεων
- ΜΣΑΦ ή αναλγητικά
- Μυοχαλαρωτικά (σε μυϊκό σπασμό)
- Φυσικοθεραπεία: Ενδυνάμωση παρασπονδυλικών μυών, εργονομική εκπαίδευση
- Επισκληρίδιες ή διατρηματικές ενέσεις κορτικοστεροειδών
- Αυχενικό ή οσφυϊκό κολάρο (βραχυχρόνια χρήση)
➤ Χειρουργική Αντιμετώπιση
Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις που η συντηρητική αγωγή αποτυγχάνει ή υπάρχει νευρολογική επιδείνωση.
• Μικροδισκεκτομή (οσφυϊκή): Αφαίρεση προβάλλοντος υλικού υπό μικροσκόπιο
• Αυχενική Δισκεκτομή με Σπονδυλοδεσία (ACDF): Σε συμπτωματικές αυχενικές δισκοκήλες ή μυελοπάθεια
• Οσφυϊκή Σπονδυλοδεσία: Σε εκσεσημασμένη εκφύλιση ή σπονδυλική αστάθεια
• Ενδοσκοπικές τεχνικές: Ελάχιστα επεμβατικές, με ταχύτερη αποκατάσταση
Αποκατάσταση
- Εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης με έμφαση στην ενδυνάμωση κορμού (core strengthening), εργονομία και πρόληψη υποτροπής
- Μετεγχειρητικά: Προοδευτική κινητοποίηση, φυσικοθεραπεία, παρακολούθηση μετεγχειρητικής σταθερότητας
Η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει από 4 έως 12 εβδομάδες, αναλόγως της μεθόδου και της συνολικής φυσικής κατάστασης του ασθενούς.
Πρόγνωση
- Η πλειονότητα των περιστατικών ανταποκρίνεται θετικά σε συντηρητική αγωγή
- Οι χειρουργικές επεμβάσεις έχουν υψηλά ποσοστά επιτυχίας, ιδίως όταν υπάρχει εντοπισμένη ριζοπάθεια
- Η έγκαιρη διάγνωση και η ενεργός συμμετοχή του ασθενούς στην αποκατάσταση είναι καθοριστικές για την πρόληψη χρόνιου πόνου ή υποτροπής
📆 Για εξατομικευμένη αξιολόγηση και καθοδήγηση θεραπείας, προγραμματίστε ραντεβού
