Τι είναι η Αρθρίτιδα Γόνατος;

Η αρθρίτιδα του γόνατος αναφέρεται σε φλεγμονώδη ή εκφυλιστική προσβολή της άρθρωσης του γόνατος, δηλαδή της άρθρωσης μεταξύ μηριαίου και κνημιαίου. Προκαλεί πόνο, δυσκαμψία, περιορισμό της κίνησης και λειτουργική έκπτωση. Διακρίνεται κυρίως σε:

• Οστεοαρθρίτιδα (ΟΑ): Εκφυλιστική νόσος με καταστροφή αρθρικού χόνδρου και δευτερογενείς αλλοιώσεις στο υποχόνδριο οστό
• Ρευματοειδή Αρθρίτιδα (ΡΑ): Χρόνια αυτοάνοση φλεγμονή της αρθρικής μεμβράνης με προοδευτική καταστροφή της άρθρωσης
• Μετατραυματική Αρθρίτιδα: Προκύπτει μετά από κατάγματα, συνδεσμικές κακώσεις ή επανειλημμένα μικροτραύματα

 

Παθογένεια

• Στην Οστεοαρθρίτιδα, ο χόνδρος φθείρεται προοδευτικά, οδηγώντας σε οστεόφυτα, στένωση του μεσάρθριου διαστήματος και σκλήρυνση του υποχόνδριου οστού.
• Στη Ρευματοειδή Αρθρίτιδα, παρατηρείται υπερπλασία του αρθρικού υμένα, φλεγμονή και ενζυμική καταστροφή χόνδρου και οστού.
• Η μετατραυματική μορφή πυροδοτεί παρόμοιο μηχανισμό εκφυλισμού.

  

Παράγοντες Κινδύνου

• Ηλικία > 50 ετών
• Παχυσαρκία (αυξημένη μηχανική φόρτιση)
• Ιστορικό τραύματος ή χειρουργικής επέμβασης στο γόνατο
• Φλεγμονώδεις ρευματοπάθειες (π.χ. ΡΑ, αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα)
•  Κληρονομικότητα
• Ασυμμετρίες/παραμορφώσεις κάτω άκρων (βλαισογονία, ραιβογονία)
• Υπερβολική καταπόνηση ή χρόνια μικροτραύματα (εργασιακοί ή αθλητικοί λόγοι)

 

Κλινική Εικόνα

• Πόνος στο γόνατο, εντονότερος με φόρτιση ή παρατεταμένη δραστηριότητα
• Πρωινή δυσκαμψία (ιδιαίτερα στη ΡΑ), διάρκειας > 30 λεπτών
• Περιορισμός του εύρους κίνησης
• Τριγμοί, «κρακ» κατά την κίνηση
• Οίδημα και ευαισθησία στην ψηλάφηση (σε φλεγμονώδεις μορφές)
• Αστάθεια ή αίσθημα «κλειδώματος» της άρθρωσης
• Μυϊκή ατροφία του τετρακεφάλου λόγω αποφυγής χρήσης

 

Διάγνωση

1. Κλινική Εκτίμηση
   Ανάλυση συμπτωμάτων, έλεγχος κινητικότητας, σταθερότητας και εντοπισμός σημείων ευαισθησίας
   • Αξιολόγηση τρόπου βάδισης και κινητικού προτύπου
2. Απεικονιστικός Έλεγχος
   Ακτινογραφίες γόνατος σε όρθια θέση: Στένωση μεσάρθριου διαστήματος, οστεόφυτα, κύστες, υποχόνδρια σκλήρυνση
   • Μαγνητική Τομογραφία (MRI): Ενδείκνυται για εκτίμηση χόνδρου, συνδέσμων και θυλάκου, κυρίως σε νεότερους ασθενείς ή πρώιμα στάδια
   • Υπερηχογράφημα: Ανίχνευση υγρού, θυλακίτιδας ή φλεγμονής
3. Εργαστηριακός Έλεγχος

• CRP, TKE, RF, anti-CCP
•  Έλεγχος άλλων αυτοαντισωμάτων (σε υποψία συστηματικής νόσου)

 

Θεραπεία

➤ Συντηρητική Αντιμετώπιση
• Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ)
• Αναλγητικά (παρακεταμόλη, τοπικές αναλγητικές κρέμες)
• Φυσικοθεραπεία: Ενδυνάμωση τετρακεφάλου, βελτίωση εμβιομηχανικής
• Απώλεια βάρους σε υπέρβαρους
• Ορθωτικά μέσα (νάρθηκες εκφόρτισης, υποπτέρνια)
• Ενέσεις κορτικοστεροειδών σε περιόδους εξάρσεων
• Υαλουρονικό οξύ (σε οστεοαρθρίτιδα για βελτίωση λίπανσης και κινητικότητας)

➤ Χειρουργική Θεραπεία
Εφαρμόζεται όταν η συντηρητική αγωγή αποτυγχάνει:
• Αρθροσκόπηση γόνατος: Καθαρισμός, λείανση οστεοφύτων, πλύση άρθρωσης (σε επιλεγμένα περιστατικά πρώιμης εκφύλισης)
• Οστεοτομία: Διόρθωση παραμόρφωσης του μηχανικού άξονα (συνήθως σε νεότερους)
• Ολική ή Μερική Αρθροπλαστική Γόνατος: Αντικατάσταση των αρθρικών επιφανειών με ενδοπρόθεση σε προχωρημένες μορφές αρθρίτιδας με σοβαρή λειτουργική ανεπάρκεια

 

Αποκατάσταση

• Συντηρητικά: Φυσικοθεραπευτικό πρόγραμμα ενδυνάμωσης, βελτίωσης ευλυγισίας και πρόληψης υποτροπής
• Μετά από χειρουργείο: Εξειδικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης για αποκατάσταση εύρους κίνησης, σταθερότητας και μυϊκής ενδυνάμωσης.
  Η λειτουργική αποκατάσταση διαρκεί 3–6 μήνες, ανάλογα με τη μέθοδο και τη φυσική κατάσταση του ασθενούς

 

Πρόγνωση

• Η πρώιμη διάγνωση και η κατάλληλη αντιμετώπιση οδηγούν σε σημαντική βελτίωση της ποιότητας ζωής
•  Οι αρθροπλαστικές γόνατος παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό επιτυχίας, με μακροχρόνια ανακούφιση από τον πόνο και επαναφορά λειτουργικότητας (διάρκεια εμφυτεύματος >15 έτη)
•  Η παρακολούθηση και η προσαρμογή του θεραπευτικού πλάνου είναι απαραίτητες, ιδίως σε φλεγμονώδεις μορφές

📆 Για εξατομικευμένη αξιολόγηση και καθοδήγηση θεραπείας, προγραμματίστε ραντεβού