Ενέσεις στον Ώμο, το Γόνατο ή τη Σπονδυλική Στήλη – Πότε και σε ποιους ασθενείς είναι χρήσιμες;

Ενέσεις στον Ώμο, το Γόνατο ή τη Σπονδυλική Στήλη – Πότε και σε ποιους ασθενείς είναι χρήσιμες;

Οι ενέσιμες θεραπείες αποτελούν έναν ενδιάμεσο θεραπευτικό σταθμό μεταξύ της συντηρητικής και της χειρουργικής αντιμετώπισης σε αρκετές ορθοπαιδικές παθήσεις. Όταν τα αναλγητικά, τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα και η φυσικοθεραπεία δεν αποφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, η στοχευμένη έγχυση φαρμάκου μέσα ή γύρω από την πάσχουσα ανατομική περιοχή μπορεί να μειώσει τον πόνο, να ελαττώσει τη φλεγμονή και να καθυστερήσει (ή να αποτρέψει) την ανάγκη χειρουργικής επέμβασης.

Ας δούμε αναλυτικά πότε, πού και πώς εφαρμόζονται αυτές οι θεραπείες:

🔹 Ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες ενέσεων;

1. Κορτικοστεροειδή (κορτιζόνη)
   Αντιφλεγμονώδης δράση. Χρησιμοποιούνται κυρίως σε:
   • Οστεοαρθρίτιδα γόνατος/ώμου
   • Φλεγμονή θύλακα ή τενόντων (θυλακίτιδα, τενοντίτιδα)
   • Αυχενική/οσφυϊκή ριζοπάθεια με έντονο νευροπαθητικό πόνο
2. Υαλουρονικό οξύ (viscosupplementation)
   Βελτιώνει τη «λίπανση» και τη μηχανική του αρθρικού χόνδρου. Ενδείκνυται κυρίως σε:
   • Εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα γόνατος (στάδιο I–III)
   • Ασθενείς με δυσανεξία σε ΜΣΑΦ
   • Όσους θέλουν να καθυστερήσουν αρθροπλαστική
3. PRP (Platelet-Rich Plasma)
   Αυτόλογο υλικό πλάσματος πλούσιο σε αιμοπετάλια, το οποίο προάγει επούλωση. Ιδανικό για:
   • Τενοντοπάθειες (π.χ. tennis elbow, αχίλλειος)
   • Μη εκτεταμένες ρήξεις τενόντων
   • Εκφυλιστικές αλλοιώσεις χόνδρου σε νεότερους ασθενείς
4. Αναλγητικές/αναισθητικές ενέσεις με ή χωρίς στεροειδές
   Χρησιμοποιούνται σε σπονδυλικά block, επισκληρίδιες ή ιερολαγονίους αρθρώσεις.

🔹 Πότε ενδείκνυνται οι ενέσεις στον ώμο;

Ο ώμος είναι μια πολύπλοκη άρθρωση με επιρρέπεια σε φλεγμονές και υπερχρήσεις, κυρίως λόγω μυϊκών ανισορροπιών, ηλικίας ή κακής εργονομίας.

Κύριες ενδείξεις:

• Υπακρωμιακή θυλακίτιδα (impingement): έγχυση κορτικοστεροειδούς μειώνει το οίδημα και επιτρέπει την αποκατάσταση.
• Ρήξη στροφικού πετάλου (μικρή/μέτρια): σε μη χειρουργικά περιστατικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί PRP.
• Αρθρίτιδα ακρωμιοκλειδικής ή γληνοβραχιόνιας άρθρωσης: υαλουρονικό ή κορτιζόνη σε ήπια προς μέτρια μορφή.
• Παγωμένος ώμος (frozen shoulder): η έγκαιρη έγχυση στεροειδούς σε συνδυασμό με κινησιοθεραπεία αποτρέπει τη δημιουργία συμφύσεων.

🔹 Τι ισχύει για ενέσεις στο γόνατο;

Το γόνατο είναι από τις συχνότερες αρθρώσεις που υπόκεινται σε εκφυλιστικές αλλαγές. Οι ενέσεις μπορούν να ανακουφίσουν συμπτώματα και να καθυστερήσουν την ανάγκη αρθροπλαστικής.

Ενδείξεις:

• Οστεοαρθρίτιδα (στάδιο I–III):
  • Κορτιζόνη: για οξεία φλεγμονή ή υγρό στην άρθρωση
  • Υαλουρονικό οξύ: για βελτίωση κινητικότητας και λίπανσης
  • PRP: για νεότερους ασθενείς με πόνο και ελαφριά εκφύλιση
• Μετατραυματικές αλλοιώσεις χόνδρου ή ρήξη μηνίσκου (μη χειρουργική): PRP ή υαλουρονικό
• Υμενίτιδες ή ρευματολογικές φλεγμονές: έγχυση κορτικοστεροειδούς

🔹 Πότε γίνονται ενέσεις στη σπονδυλική στήλη;

Η σπονδυλική στήλη είναι συχνό σημείο χρόνιου πόνου, με αιτίες όπως δισκοπάθειες, σπονδυλοαρθρίτιδες ή μικροαστάθειες. Οι ενέσεις χρησιμοποιούνται κυρίως για ανακούφιση του πόνου ή διαγνωστικούς λόγους.

Ενδείξεις:

• Αυχενική ή οσφυϊκή ριζοπάθεια (π.χ. από κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου):
  • Επισκληρίδιες ενέσεις με κορτιζόνη για ανακούφιση από νευροπαθητικό πόνο
• Σπονδυλοαρθροπάθειες (facet joint syndrome):
  • Τοπική έγχυση σε σπονδυλικές αρθρώσεις ή νευρικά block
• Ιερολαγόνια δυσλειτουργία ή ιερολαγόνια αρθρίτιδα:
  • Έγχυση στεροειδούς υπό ακτινοσκοπικό ή υπερηχογραφικό έλεγχο
• Χρόνιος πόνος μέσης χωρίς σαφή χειρουργική ένδειξη:
  • Block διαγνωστικά ή ανακουφιστικά

🔹 Τι να περιμένει ο ασθενής;

• Οι ενέσεις είναι γρήγορες και συνήθως ανώδυνες.
• Το θεραπευτικό αποτέλεσμα μπορεί να εμφανιστεί άμεσα (π.χ. κορτιζόνη) ή σε λίγες εβδομάδες (π.χ. PRP, υαλουρονικό).
• Συνήθως συνοδεύονται από οδηγίες αποφόρτισης και φυσικοθεραπευτικό πρόγραμμα.
• Οι επαναλήψεις είναι περιορισμένες: π.χ. κορτιζόνη ≤ 2–3 φορές/έτος για την ίδια άρθρωση.

🟨 Σε ποιους ασθενείς ΔΕΝ ενδείκνυνται;

• Οξεία λοίμωξη ή εμπύρετο
• Μη ελεγχόμενος διαβήτης (ιδίως για κορτιζόνη)
• Αντένδειξη για ενδαρθρικές επεμβάσεις (π.χ. αιμορροφιλία, αντιπηκτικά χωρίς τροποποίηση)
• Μη τεκμηριωμένη διάγνωση ή μηχανικός πόνος χωρίς φλεγμονώδη βάση

 Συμπερασματικά:

Οι ενέσεις αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια του ορθοπαιδικού, αρκεί να εφαρμόζονται με σαφή ένδειξη, τεκμηριωμένη διάγνωση και στο πλαίσιο ενός συνολικού θεραπευτικού σχεδίου. Δεν αντικαθιστούν τη σωστή αποκατάσταση, αλλά συχνά είναι το “παράθυρο ευκαιρίας” για να γίνει αυτή δυνατή.

📆 Για εξατομικευμένη αξιολόγηση και καθοδήγηση σχετικά με το αν ενδείκνυται ενέσιμη θεραπεία, προγραμματίστε ραντεβού.